กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์, เชื้อแบคทีเรียดื้อยาคาร์บาพีเนม, ระบบสุขภาพ One Health, ยาปฏิชีวนะ

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เผยพบเชื้อแบคทีเรียดื้อยาคาร์บาพีเนม สูงเกินร้อยละ 70 เสี่ยงไม่มียารักษาในอนาคต ชูระบบสุขภาพ One Health เฝ้าระวังภาวะดื้อยาทั้งระบบ และเตือนประชาชนใช้ยาปฏิชีวนะตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด

โดย : ฝ่ายประชาสัมพันธ์

129

8 พฤษภาคม 2569

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เปิดเผยสถานการณ์เชื้อดื้อยาต้านจุลชีพของประเทศไทยจากข้อมูลเฝ้าระวังย้อนหลัง 10 ปี พบแนวโน้มการดื้อยาของเชื้อแบคทีเรียสำคัญเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะเชื้อ Acinetobacter calcoaceticus-baumannii complex (อะซินีโตแบคเตอร์ แคลโคอะซีติคัส-เบามันนีไอ คอมเพล็กซ์) ซึ่งเป็นเชื้อแบคทีเรียก่อโรคติดเชื้อในโรงพยาบาลที่รุนแรง มีอัตราการดื้อยาปฏิชีวนะกลุ่ม carbapenem (คาร์บาพีเนม) ซึ่งเป็นยาต้านจุลชีพทางเลือกสุดท้าย สูงกว่าร้อยละ 70 สะท้อนความรุนแรงของปัญหาเชื้อดื้อยาที่ส่งผลกระทบต่อระบบสาธารณสุขและทางเลือกในการรักษาผู้ป่วย เตือนประชาชนใช้ยาปฏิชีวนะตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด เพื่อชะลอการดื้อยาในอนาคต

ดร.นพ.สราวุฒิ บุญสุข อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เปิดเผยว่า กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ร่วมกับเครือข่ายโรงพยาบาล 141 แห่ง จาก 77 จังหวัด ดำเนินการเฝ้าระวังเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพทางห้องปฏิบัติการ ทั้งนี้ข้อมูลจากระบบเฝ้าระวังเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพของประเทศย้อนหลัง 10 ปี ตั้งแต่ พ.ศ.2558 – 2568 พบว่า เชื้อ Acinetobacter calcoaceticus-baumannii complex มีอัตราการดื้อยากลุ่ม carbapenem ซึ่งเป็น “ยาต้านจุลชีพทางเลือกสุดท้าย” มีอัตราดื้อยาสูงกว่าร้อยละ 70 และยังเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ผู้ป่วยที่ติดเชื้อดื้อยาชนิดนี้ต้องเผชิญกับความเสี่ยงที่จะไม่มียาในการรักษา

ขณะที่ เชื้อ Klebsiella pneumoniae (เคลบซิลลา นิวโมเนียอี) พบแนวโน้มการดื้อยากลุ่ม carbapenem เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วงหลายปีที่ผ่านมา และมีอัตราการดื้อยากลุ่ม third generation cephalosporin (กลุ่มเซฟาโลสปอรินรุ่นที่สาม) ซึ่งเป็นกลุ่มยาปฏิชีวนะที่สามารถรักษาการติดเชื้อแบคทีเรียได้หลายชนิด ร้อยละ 35–45 ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อทางเลือกในการรักษาผู้ป่วยโรคติดเชื้อรุนแรงในอนาคต

ส่วนเชื้อ E. coli (อีโคไลน์) แม้อัตราการดื้อยากลุ่ม carbapenem จะยังอยู่ในระดับต่ำเมื่อเปรียบเทียบกับเชื้อชนิดอื่น แต่พบอัตราการดื้อยากลุ่ม third generation cephalosporin โดยเฉพาะยา ceftriaxone (เซฟไตรแอ็กโซน) และ Cefotaxime (เซโฟแทกซิม) ในระดับค่อนข้างสูงอย่างต่อเนื่อง สะท้อนให้เห็นว่า ปัญหาเชื้อดื้อยาไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะในระบบโรงพยาบาลหรือระบบบริการสุขภาพเท่านั้น แต่เริ่มแพร่กระจายสู่ชุมชนแล้ว

อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ย้ำว่า ปัญหาเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพ ถือเป็นวิกฤตด้านสาธารณสุขที่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งด้านการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผล การป้องกันและควบคุมการติดเชื้อ การเฝ้าระวังทางห้องปฏิบัติการ รวมถึงการดำเนินงานภายใต้แนวคิด One Health ที่เชื่อมโยงสุขภาพคน สัตว์ และสิ่งแวดล้อมเข้าด้วยกัน เพื่อสื่อสารเพิ่มความตระหนักรู้ ให้เกิดการชะลอการเพิ่มขึ้นของเชื้อดื้อยาในอนาคต

สำหรับประชาชนหรือผู้ป่วย เพื่อหยุดยั้งเชื้อดื้อยา ควรกินยาปฏิชีวนะให้ครบตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด แม้อาการจะดีขึ้นแล้ว รวมทั้งห้ามซื้อยาปฏิชีวนะกินเอง ห้ามหยุดยาเอง และห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นเด็ดขาด ทั้งนี้ ข้อมูลดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของระบบเฝ้าระวังเชื้อดื้อยาระดับประเทศ โดยศูนย์เฝ้าระวังเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพแห่งชาติ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ยังคงร่วมกับเครือข่ายห้องปฏิบัติการทั่วประเทศ ในการเฝ้าระวังต่อเนื่อง เพื่อสนับสนุนการวางแผนเชิงนโยบายและการตอบสนองด้านสาธารณสุขของประเทศไทย

******8 พฤษภาคม 2569******

เอกสารดาวน์โหลด

NEWS_กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์เผยพบเชื้อดื้อยา

ประเภทไฟล์ : .docx
ขนาดไฟล์ : 0.34 Mb
เอกสารดาวน์โหลด : 0 ครั้ง

ข่าวประชาสัมพันธ์เกี่ยวข้อง

https://www.dmsc.moph.go.th/upload/nw/pictures/pic-202608051778227632347016213-7723.jpg

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เปิดบ้านให้นักศึกษาจากราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์เยี่ยมชมห้องปฏิบัติการ เพื่อต่อยอดความรู้สู่ทักษะอาชีพในอนาคต

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เปิดบ้านให้นักศึกษาจากราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์เยี่ยมชมห้องปฏิบัติการ เพื่อต่อยอดความรู้สู่ทักษะอาชีพในอนาคต

อ่านต่อ expand_circle_right

https://www.dmsc.moph.go.th/upload/nw/pictures/pic-797554029.jpg

INFOGRAPHIC : โพรไบโอติกจุลินทรีย์ดีต่อสุขภาพ

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ให้บริการตรวจวิเคราะห์จุลินทรีย์โพรไบโอติกในอาหาร

อ่านต่อ expand_circle_right

https://www.dmsc.moph.go.th/upload/nw/pictures/pic-202602051777734287132882412-7711.jpg

กรมวิทย์ฯ จัด "สัมมนาเชิงปฏิบัติการทบทวนมาตรฐาน OECD GLP ยกระดับการทดสอบผลิตภัณฑ์สุขภาพสู่ความยั่งยืน"

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ จัด "สัมมนาเชิงปฏิบัติการทบทวนมาตรฐาน OECD GLP ยกระดับการทดสอบผลิตภัณฑ์สุขภาพสู่ความยั่งยืน"

อ่านต่อ expand_circle_right

https://www.dmsc.moph.go.th/upload/nw/pictures/pic-202629041777400195531378349-7707.jpg

กรมวิทย์ฯ เฟ้นหา ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ชุมชนดีเด่น (ศวก.ช.) ระดับชาติ ประจำปี 2569

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เฟ้นหา ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ชุมชนดีเด่น (ศวก.ช.) ระดับชาติ ประจำปี 2569 ต้นแบบการเฝ้าระวังเตือนภัยสุขภาพในชุมชน และพัฒนา อสม.วิทยาศาสตร์การแพทย์ชุมชน อย่างยั่งยืน

อ่านต่อ expand_circle_right

https://www.dmsc.moph.go.th/upload/nw/pictures/pic-912795342.JPG

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ร่วมเครือข่ายนานาชาติ เสริมสร้างศักยภาพบุคลากรยกระดับการจัดการขยะชีวภาพในระดับภูมิภาค เสริมความมั่นคงทางสาธารณสุข

อ่านต่อ expand_circle_right

https://www.dmsc.moph.go.th/upload/nw/pictures/pic-202622041776826457922382116-7667.jpg

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ตรวจเชื้อก่อโรคเมลิออยโดสิสหรือโรคไข้ดินแบบครบวงจร สนับสนุนการวินิจฉัยและรักษาผู้ป่วยได้อย่างทันท่วงที และเฝ้าระวังเชื้อสายพันธุ์ดื้อยาต้านจุลชีพ

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข เปิดเผยสถานการณ์โรคเมลิออยโดสิส หรือโรคไข้ดิน จากข้อมูลทางห้องปฏิบัติการพบแนวโน้มผู้ติดเชื้อเพิ่มขึ้น พร้อมให้บริการตรวจวินิจฉัยด้วยวิธีทางชีวโมเลกุล เพื่อสนับสนุนการวินิจฉัยและรักษาผู้ป่วยได้อย่างทันท่วงที และการเฝ้าระวังสายพันธุ์ดื้อยาต้านจุลชีพ

อ่านต่อ expand_circle_right

https://www.dmsc.moph.go.th/upload/nw/pictures/pic-202619041776600828894356898-7655.jpg

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เผยผลการตรวจวิเคราะห์แอลกอฮอล์ในเลือดช่วงเทศกาลสงกรานต์ 2569 เกือบครึ่งมีปริมาณแอลกอฮอล์เกินกฎหมายกำหนด

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เผยผลการตรวจวิเคราะห์แอลกอฮอล์ในเลือดช่วงเทศกาลสงกรานต์ 2569 เกือบครึ่งมีปริมาณแอลกอฮอล์เกินกฎหมายกำหนด

อ่านต่อ expand_circle_right

https://www.dmsc.moph.go.th/upload/nw/pictures/pic-202608041775642490278525164-7619.png

สงกรานต์ 2569 กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ตรวจวิเคราะห์ปริมาณแอลกอฮอล์ในเลือด รายงานผลภายใน 24 ชั่วโมง หนุนความปลอดภัยทางถนน

สงกรานต์ 2569 กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ตรวจวิเคราะห์ปริมาณแอลกอฮอล์ในเลือด รายงานผลภายใน 24 ชั่วโมง หนุนความปลอดภัยทางถนน

อ่านต่อ expand_circle_right

https://www.dmsc.moph.go.th/upload/nw/pictures/pic-202607041775554211947243987-7617.png

แนวทางการวิเคราะห์ปริมาณแอลกอฮอล์ในเลือด ช่วงสงกรานต์

แนวทางการวิเคราะห์ปริมาณแอลกอฮอล์ในเลือด ช่วงสงกรานต์ ระหว่างวันที่ 10 เมษายน 2569 – 16 เมษายน 2569

อ่านต่อ expand_circle_right

https://www.dmsc.moph.go.th/upload/nw/pictures/pic-202607041775546689369817029-7615.png

INFOGRAPHIC : กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ให้บริการตรวจวิเคราะห์ "ปริมาณแอลกอฮอล์ในเลือด" ช่วงสงกรานต์ 2569

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ให้บริการตรวจวิเคราะห์ "ปริมาณแอลกอฮอล์ในเลือด" ช่วงสงกรานต์ 2569

อ่านต่อ expand_circle_right

https://www.dmsc.moph.go.th/upload/nw/pictures/pic-202602041775099398113644594-7587.jpg

กรมวิทย์ฯ ได้ร่วมจัดแสดงนิทรรศการเนื่องในวันอนามัยโลก ประจำปี พ.ศ. 2569

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ได้ร่วมจัดแสดงนิทรรศการเนื่องในวันอนามัยโลก ประจำปี พ.ศ. 2569 ภายใต้หัวข้อ "Together for Health. Stand with Science" ส่งเสริมแนวคิด One Health และบทบาทของวิทยาศาสตร์ในการคุ้มครองสุขภาพ โดยมี นพ.พิเชฐ บัญญัติ รองอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ พร้อมด้วยบุคลากรกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ร่วมให้ข้อมูล ณ โถงหน้าห้องประชุมชัยนาทนเรนทร ชั้น 2 สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข จังหวัดนนทบุรี

อ่านต่อ expand_circle_right