กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ได้ขยายบริการการตรวจวิเคราะห์คุณภาพความแรงวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าที่ใช้สำหรับสัตว์ เพื่อตรวจสอบประสิทธิภาพความแรงของวัคซีนในการป้องกันโรคในสัตว์เลี้ยง ซึ่งส่งผลถึงการป้องกันโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน สนับสนุนโครงการสัตว์ปลอดโรค คนปลอดภัย จากโรคพิษสุนัขบ้า ตามพระปณิธาน ศาสตราจารย์ ดร.สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี
นายแพทย์สุขุม กาญจนพิมาย อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กล่าวว่า ในอดีตประเทศไทย ยังไม่มีหน่วยงานใด ที่สามารถตรวจยืนยันคุณภาพของวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าที่ใช้กับสัตว์ ที่นำเข้ามาใช้ในประเทศว่ามีความสามารถป้องกันโรคได้จริงตามข้อกำหนดหรือไม่ ต่อมาในปี พ.ศ.2552 สถาบันชีววัตถุ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ได้ขยายบทบาทในการเป็นห้องปฏิบัติการควบคุมคุณภาพวัคซีนที่ใช้กับสัตว์ โดยเฉพาะ เน้นการตรวจวัคซีนที่ใช้ป้องกันโรคที่สามารถติดต่อจากสัตว์สู่คน จึงได้พัฒนาวิธีตรวจสอบความแรงวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าสำหรับสัตว์ โดยใช้หลักการของวิธีเช่นเดียวกับวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าที่ใช้ในคน คือ การฉีดวัคซีนกระตุ้นภูมิคุ้มกันในสัตว์ทดลอง แล้วฉีดเชื้อพิษสุนัขบ้าตามเข้าไป เพื่อดูว่าภูมิคุ้มกันที่เกิดขึ้นในหนูสามารถป้องกันหนูป่วยเป็นโรคได้หรือไม่ ซึ่งหลังจากที่ได้ปรับสภาวะและการตรวจสอบให้มีความเหมาะสมของวิธีแล้ว จึงนำมาตรวจวิเคราะห์ประสิทธิภาพความแรงในตัวอย่างวัคซีน
อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กล่าวต่อไปอีกว่า ในปี พ.ศ.2555-2558 กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ได้ทำการวิจัยโดยตั้งโครงการสำรวจเก็บตัวอย่างวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าในสัตว์จากคลินิก สถานพยาบาลสัตว์ในกรุงเทพฯ เขตปริมณฑลและในเขต 17 จังหวัดภาคเหนือ หลังจากได้ผลวิจัยแล้ว และเพื่อเป็นการสร้างความมั่นใจว่าวัคซีนพิษสุนัขบ้าที่ขึ้นทะเบียนและใช้ในประเทศทุกตำรับ มีประสิทธิภาพความแรงผ่านเกณฑ์มาตรฐาน กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ได้ร่วมมือกับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาในการเก็บตัวอย่างวัคซีนจากบริษัทนำเข้าทุกบริษัทมาตรวจวิเคราะห์ความแรงของวัคซีนทางห้องปฏิบัติการของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งถ้าสามารถตรวจสอบได้ครบทุกยี่ห้อแล้วเสร็จในปี 2561 จะทำให้ประชาชนมีความมั่นใจว่าสุนัขในประเทศได้รับวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าที่มีประสิทธิภาพ และช่วยลดการติดโรคจากสัตว์สู่คน ตามโครงการสัตว์ปลอดโรค คนปลอดภัยจากโรคพิษสุนัขบ้า ตามพระปณิธาน ศาสตราจารย์ ดร.สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี
“สถาบันชีววัตถุ ยังได้มีการอบรมถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านเทคนิคการตรวจวิเคราะห์ความแรงวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า ให้กับเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานภายนอกได้แก่ สถานเสาวภาสภากาชาดไทย ซึ่งเป็นผู้ผลิตวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าสำหรับใช้ในคนและกรมปศุสัตว์ที่ดูแลการผลิตวัคซีนสำหรับสัตว์ ให้มีศักยภาพในการตรวจสอบประสิทธิภาพความแรงของวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าสำหรับสัตว์ตามมาตรฐานสากล” นายแพทย์สุขุมกล่าว
