สถาบันชีววัตถุ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ได้รับการยอมรับให้เป็นห้องปฏิบัติการตรวจสอบคุณภาพวัคซีนแห่งเดียวในอาเซียนให้กับองค์การอนามัยโลก และยังเป็น 1 ใน 2 ของเอเชีย ที่เป็นระดับห้องปฏิบัติการตรวจวิเคราะห์คุณภาพวัคซีนขององค์การอนามัยโลก (WHO Contracted Laboratory)
นายแพทย์สุขุม กาญจนพิมาย อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กล่าวว่า สถาบันชีววัตถุ เป็นห้องปฏิบัติการควบคุมคุณภาพวัคซีนและยาชีววัตถุของประเทศ ที่ได้รับการยอมรับให้เป็นห้องปฏิบัติการตรวจสอบคุณภาพวัคซีนให้กับองค์การอนามัยโลก โดยทำการตรวจคุณภาพวัคซีนป้องกันโรคไอกรน วัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า วัคซีนป้องกันโรคตับอักเสบบี และวัคซีนป้องกันโรคไข้สมองอักเสบเจอี เชื้อเป็น ซึ่งการได้รับเลือกให้เป็นห้องปฏิบัติการขององค์การอนามัยโลกส่งผลให้ไทยได้รับประโยชน์ในด้านพัฒนาระบบควบคุมกำกับคุณภาพวัคซีนในห้องปฏิบัติการให้มีมาตรฐานมากยิ่งขึ้น นอกจากนี้ยังทำให้หน่วยงานและประเทศไทยเป็นที่รู้จักและได้รับการยอมรับจากนานาชาติถึงความสามารถในการตรวจวิเคราะห์ควบคุมคุณภาพวัคซีน และยังทำให้ประเทศไทยสามารถดูแลคุณภาพวัคซีนที่นำเข้ามาใช้กับคนในประเทศได้อย่างทัดเทียมมาตรฐานสากล รวมทั้งบุคลากรได้มีการพัฒนาองค์ความรู้อย่างต่อเนื่อง และหากประเทศไทยสามารถผลิตวัคซีนหรือยาชีววัตถุเพื่อส่งออกไปยังต่างประเทศ จะทำให้ผลิตภัณฑ์ของไทยได้รับการยอมรับจากประเทศผู้ใช้ จึงถือได้ว่ากรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข สามารถผลักดันส่งเสริมอุตสาหกรรมผู้ผลิตวัคซีนและยาชีววัตถุเพื่อใช้ในประเทศและเพื่อการส่งออกได้อีกทางหนึ่ง
อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กล่าวต่ออีกว่า ที่มาของการเป็นห้องปฏิบัติการตรวจวิเคราะห์คุณภาพวัคซีนขององค์การอนามัยโลก (WHO Contracted Laboratory) ด้านวัคซีน เริ่มจากสถาบันชีววัตถุได้ผ่านการตรวจประเมินระบบหน่วยงานควบคุมกำกับด้านวัคซีนของประเทศโดยองค์การอนามัยโลก ทำให้องค์การอนามัยโลกเล็งเห็นถึงศักยภาพของห้องปฏิบัติการที่สามารถตรวจวิเคราะห์วัคซีนได้ตามมาตรฐานสากล จึงได้ส่งผู้เชี่ยวชาญด้านการควบคุมคุณภาพวัคซีนมาตรวจประเมินศักยภาพและความพร้อมของห้องปฏิบัติการของสถาบันชีววัตถุเชิงวิชาการโดยละเอียดซึ่งรวมถึงวิธีการตรวจวิเคราะห์ทดสอบทางห้องปฏิบัติการ สถานที่ ระบบคุณภาพ และคน จนมั่นใจในความสามารถที่จะให้บริการทดสอบวัคซีนตามมาตรฐานขององค์การอนามัยโลกได้ และได้เริ่มทำสัญญาข้อตกลงระหว่างหน่วยงานตั้งแต่ปี 2549 จนถึงปัจจุบัน โดยจะมีการประเมินต่อสัญญาทุกๆ ปี
ปัจจุบันมีห้องปฏิบัติการควบคุมคุณภาพภาครัฐด้านวัคซีนทั่วโลกเพียง 12 แห่ง ที่ตรวจวิเคราะห์วัคซีนให้กับองค์การอนามัยโลก และห้องปฏิบัติการสถาบันชีววัตถุ เป็นห้องปฏิบัติการหนึ่งเดียวในประเทศอาเซียน และเป็นหนึ่งในสองห้องปฏิบัติการในเอเชียที่เป็น WHO Contracted Laboratory
“การที่กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ได้รับคัดเลือกให้ เป็นห้องปฏิบัติการทดสอบวัคซีนให้กับองค์การอนามัยโลกนั้น ทำให้หลายประเทศเชื่อมั่นในศักยภาพและส่งเจ้าหน้าที่มารับการอบรมกับสถาบันชีววัตถุ เช่น ประเทศจีน อิหร่าน เนปาล มาเลเซีย อินโดนีเซีย เวียดนาม ภูฏาน และบังคลาเทศ และหลายครั้งบุคลากรของกรมได้รับเชิญให้ไปฝึกอบรมให้กับเจ้าหน้าที่ของหน่วยควบคุมกำกับภาครัฐในต่างประเทศ เช่น ประเทศพม่า มาเลเซีย อิหร่าน เวียดนาม และฟิลิปปินส์ ที่สำคัญได้รับเชิญเข้าร่วมการพิจารณาจัดทำข้อกำหนดมาตรฐานขององค์การอนามัยโลก และการประชุมเชิงปฏิบัติการด้านวัคซีนและชีววัตถุ ซึ่งการยอมรับในศักยภาพของประเทศทำให้ประเทศไทยมีเครือข่ายทั้งในและต่างประเทศที่สามารถติดต่อประสานงานด้านการควบคุมคุณภาพวัคซีนและชีววัตถุ ข้อดีอีกประการหนึ่งคือทำให้ประเทศไทยสามารถดูแลคุณภาพวัคซีนที่นำเข้ามาใช้กับคนในประเทศเราได้อย่างทัดเทียมมาตรฐานประเทศที่เจริญ” นายแพทย์สุขุม กล่าวทิ้งท้าย
