นายแพทย์ยงยศ ธรรมวุฒิ อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กล่าวว่า อาหารจากพืช (Plant-based Food) เป็นอาหารที่ผลิตจากพืช ไม่มีส่วนผสมของเนื้อสัตว์ วัตถุดิบหลักที่ใช้ในการผลิต เช่น ถั่วเหลือง ข้าวโพด ข้าวสาลี เป็นต้น ซึ่งผู้ประกอบการบางรายได้นำเข้าวัตถุดิบจากต่างประเทศที่อนุญาตให้ปลูกพืชดัดแปรพันธุกรรม (Genetically Modified Organisms) หรือ GMOs เชิงพาณิชย์ ทำให้อาจมีพืช GMOs ปะปนมา ในปี พ.ศ. 2567 กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ โดย สำนักคุณภาพและความปลอดภัยอาหาร ได้ศึกษาการปะปนของพืชดัดแปรพันธุกรรมและเนื้อสัตว์ในผลิตภัณฑ์อาหารจากพืชที่มีฉลากแสดงส่วนประกอบในอาหารระบุผลิตจากพืชและไม่มีข้อความดัดแปรพันธุกรรมแสดงไว้ท้ายหรือใต้ชื่อส่วนประกอบ ด้วยเทคนิค Real-time PCR จำนวน 45 ตัวอย่าง พบยีนคัดกรองจำเพาะของพืช GMOs จำนวน 10 ตัวอย่าง ร้อยละ 22 พบยีนจำเพาะของสัตว์ (หมู ไก่ วัวและปลา) จำนวน 4 ตัวอย่าง ร้อยละ 9 และไม่พบทั้งยีนคัดกรองจำเพาะของพืช GMOs และสัตว์ จำนวน 31 ตัวอย่าง ร้อยละ 69
นอกจากนี้ เมื่อตรวจสอบเครื่องหมาย อย. ที่แสดงบนภาชนะจากตัวอย่างทั้งหมด พบผลิตภัณฑ์ที่มีเครื่องหมาย อย. จำนวน 38 ตัวอย่าง ตรวจพบยีนคัดกรองจำเพาะของพืช GMOs จำนวน 9 ตัวอย่าง ร้อยละ 23.7 และไม่พบทั้งยีนคัดกรองจำเพาะของพืช GMOs และสัตว์ จำนวน 29 ตัวอย่าง ร้อยละ 76.3 และผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีเครื่องหมาย อย. จำนวน 7 ตัวอย่าง ตรวจพบยีนคัดกรองจำเพาะของพืช GMOs จำนวน 1 ตัวอย่าง ร้อยละ 14.3 พบยีนจำเพาะของสัตว์ 4 ตัวอย่าง 57.1 และไม่พบทั้งยีนคัดกรองจำเพาะของพืช GMOs และสัตว์ จำนวน 2 ตัวอย่าง ร้อยละ 28.6
นายแพทย์ยงยศ กล่าวต่ออีกว่า ผลิตภัณฑ์อาหารจากพืช ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 432 พ.ศ. 2565 เรื่อง การแสดงฉลากอาหารที่ได้จากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม กำหนดให้ฉลากของอาหารที่มีพืชดัดแปรพันธุกรรมตั้งแต่ร้อยละ 5 ของแต่ละส่วนประกอบในอาหารและตรวจพบสารพันธุกรรม ต้องแสดงข้อความเพิ่มเติม “ดัดแปรพันธุกรรม” ไว้ท้ายหรือใต้ชื่อส่วนประกอบนั้น และประกาศกระทรวงสาธารณสุขฉบับที่ 450 พ.ศ. 2567 เรื่อง การแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจุ กำหนดให้ข้อมูลที่แสดงบนฉลากต้องมีความถูกต้อง ไม่ทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิดในสาระสำคัญ
“ปัจจุบันยังพบข้อมูลการไม่ปฏิบัติตามกฎหมายควบคุมฉลาก โดยตรวจพบยีนจำเพาะของสัตว์ในผลิตภัณฑ์อาหารจากพืชที่มีฉลากแสดงส่วนประกอบในอาหารระบุผลิตจากพืช และไม่พบเครื่องหมาย อย. แสดงบนภาชนะบรรจุ ดังนั้นผู้บริโภคควรตรวจสอบเครื่องหมาย อย. ทุกครั้ง ก่อนเลือกซื้อหรือบริโภคสินค้า หรือเลือกซื้อหรือบริโภคสินค้าจากแหล่งผลิตที่น่าเชื่อถือ” นายแพทย์ยงยศ กล่าว
***** 22 กันยายน 2568 *****
