❌โรคอุจจาระร่วง และ อาหารเป็นพิษ ยังคงเป็นโรคที่ยังคงต้องเฝ้าระวังอย่างสม่ำเสมออีกโรคหนึ่งในประเทศไทย โรคนี้สามารถติดต่อได้จากคนสู่คน โดยการทานอาหารหรือน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อไวรัส ซึ่งไวรัสที่ก่อให้เกิดโรคอุจจาระร่วง และอาหารเป็นพิษมีหลากหลายชนิด เช่น ไวรัสโนโร ไวรัสโรทา ไวรัสเอนเทอริคอะดิโน ไวรัสซาโป และไวรัสแอสโตร เป็นต้น และจากข้อมูลของสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข พบว่าในไทยไวรัสที่มีบทบาทสำคัญมากที่สุด มีอยู่ 2 ชนิด ได้แก่ ไวรัสโนโร และ ไวรัสโรทา นั่นเอง
🤢ไวรัสโนโร (Norovirus,NOV) ประกอบด้วย 10 จีโนกรุ๊ป คือ GI - GX แต่ละจีโนกรุ๊ปยังสามารถแบ่งได้อีกหลายจีโนทัยป์(Genotype) และจีโนกรุ๊ปที่มักก่อให้เกิดโรคในมนุษย์ คือ GI (จีโนกรุ๊ป 1) และ GII (จีโนกรุ๊ป 2) โดยเฉพาะ GII พบว่ามีอัตราการก่อโรคในคนได้สูงที่สุด อาการที่พบ ได้แก่ คลื่นไส้รุนแรง ปวดท้องและท้องร่วง ซึ่งมีอาการอาเจียนเป็นอาการเด่น และอาการร่วมอย่างอื่นที่พบ เช่น ปวดศีรษะ มีไข้ และปวดกล้ามเนื้อ ปัจจุบันไวรัสโนโรยังไม่มีวัคซีนที่ใช้ในการป้องกัน
🤢ไวรัสโรทา (Rotavirus) แบ่งออกเป็น 8 กรุ๊ป คือ A, B, C, D, E, F, G, H โดยกรุ๊ป A, B, C และ Hจะก่อโรคในคน และ กรุ๊ป A เป็นไวรัสที่เป็นสาเหตุของโรคอุจจาระร่วงเฉียบพลันสูงสุด อาการมักจะรุนแรงในเด็กเล็กที่อายุต่ำกว่า 5 ปี มีอาการไข้ ปวดท้อง อาเจียน และถ่ายเหลว แต่มักจะหายได้เองภายใน 3-8 วัน ในผู้ป่วยบางรายอาจป่วยมีอาการรุนแรงจนต้องส่งโรงพยาบาล เนื่องจากมีอาการขาดน้ำ หากรักษาไม่ทัน อาจทำให้เกิดภาวะช็อก และอาจเสียชีวิตได้ ในปัจจุบัน ไวรัสโรทามีวัคซีน ป้องกันได้แล้ว
สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ได้ให้บริการตรวจวินิจฉัยหาเชื้อในห้องปฏิบัติการ 2 ชนิด ได้แก่ ไวรัสโรทาและไวรัสโนโร ที่เป็นตัวการทำให้เกิดโรคอุจจาระร่วง และอาหารเป็นพิษ ด้วยวิธีการดังนี้
Polyacrylamide gel electrophoresis (PAGE) วิธีนี้สามารถแยกกลุ่มไวรัสโรทาที่พบว่าเป็นกลุ่มใด จากทั้งหมด 7 กลุ่ม
Conventional RT-PCR และ Real-time RT-PCR เป็นวิธีตรวจที่รวดเร็ว โดยชนิดตัวอย่างส่งตรวจ คือ อุจจาระ (Fresh stool) เก็บใส่ภาชนะที่สะอาด และปิดให้มิดชิด
นอกจากนี้ทางสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข สามารถตรวจหาเชื้อ ในตัวอย่างประเภทน้ำดื่ม น้ำใช้ ที่สงสัยว่าอาจเป็นแหล่งของการระบาดได้อีกด้วย
สอบถามรายละเอียดได้ที่ศูนย์ประสานงานการตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ โทร. 02589 9850-7 ต่อ 99248, 99614
