โรคลีเจียนเนลโลสิส โรคนี้แน่นอนว่าหลายๆท่านอาจจะยังไม่เคยได้ยิน แต่ก็เป็นโรคที่ไม่ได้อยู่ไกลตัวพวกเรามากนัก เรามาทำความรู้จักกับโรคนี้ สังเกตอาการ และวิธีป้องกันตนเองจากโรคนี้กันดีกว่าครับ
โรคลีเจียนเนลโลสิส (LEGIONELLOSIS) เป็นโรคติดเชื้อเฉียบพลัน ซึ่งเกิดจากร่างกายติดเชื้อแบคทีเรียในสกุล (Genus) Legionella spp. ซึ่งเป็นแบคทีเรียแกรมลบรูปแบบแท่ง โดยจะเป็นการติดเชื้อของระบบทางเดินหายใจ เป็นเชื้อที่พบได้ตามแหล่งน้ำ ทั้งแหล่งน้ำตามธรรมชาติ และระบบหมุนเวียนน้ำภายในอาคาร พบได้ทุกกลุ่มอายุ แต่จะพบได้สูงสุดในผู้ใหญ่ โดยเฉพาะในผู้ชายที่สูบบุหรี่จัด ซึ่งพบในผู้ชายสูงกว่าในผู้หญิงประมาณ 2 เท่า สามารถก่อให้เกิดอาการได้ 2 รูปแบบ คือ โรคปอดอักเสบลีเจียนแนร์ (Legionnaires disease) และโรคไข้ปอนเตียก (Pontiac fever)
ซึ่งการติดต่อของโรค เกิดจากการสูดหายใจเอาละอองฝอยที่ปนเปื้อนเชื้อเข้าไป แหล่งน้ำที่พบการปนเปื้อนเชื้อ เช่น น้ำจากหอผึ่งเย็น (cooling tower) ของระบบปรับอากาศ ฝักบัวอาบน้ำ แหล่งน้ำธรรมชาติ สถานบริการต่างๆที่ต้องใช้ระบบหล่อเย็น และสถานที่เที่ยวบ่อน้ำพุร้อน เป็นต้น
กลุ่มเสี่ยง
ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง ได้แก่ ผู้ป่วยมะเร็ง ผู้ป่วยเอดส์
ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ได้แก่ โรคเบาหวาน โรคปอดเรื้อรัง โรคพิษสุราเรื้อรัง
ผู้ที่สูบบุหรี่จัด
อาการของโรค
1. โรคไข้ปอนเตียก > อ่อนเพลีย ปวดกล้ามเนื้อ เบื่ออาหาร ปวดศีรษะ และมีไข้สูง ซึ่งอาการจะไม่รุนแรง โดยทั่วไปผู้ป่วยจะหายเองได้ภายใน 2-5 วัน
2. โรคปอดอักเสบลีเจียนแนร์ > อ่อนเพลีย ปวดกล้ามเนื้อ เบื่ออาหาร ปวดศีรษะ มีไข้สูง หนาวสั่น และอุจจาระร่วง ในรายที่รุนแรงตรวจพบปอดอักเสบ ซึ่งอาจเป็นสาเหตุให้ถึงขั้นเสียชีวิตได้
การดูแลตนเอง และมาตรการป้องกัน
การดูแลตนเองที่สำคัญโดยเฉพาะบุคคลกลุ่มเสี่ยงที่มีโอกาสสัมผัสโรค เช่น จากการท่องเที่ยวบ่อน้ำพุร้อน การพักในโรงแรม การทำสปาน้ำอุ่น เป็นต้น เมื่อมีอาการเหมือนที่กล่าวข้างต้น ควรรีบไปพบแพทย์ ภายในไม่เกิน 1 - 2 วันนับจากมีอาการ
ดูแลความสะอาดของแหล่งน้ำต่างๆ ภายในอาคารอย่างสม่ำเสมอ
สามารถส่งตัวอย่างสารตรวจได้ที่ห้องปฏิบัติการ ดังนี้
ส่วนกลาง :
- ศูนย์ประสานงานการตรวจวิเคราะห์และเฝ้าระวังโรคทางห้องปฏิบัติการ (ศปส.) สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข จ.นนทบุรี โทร. 0 2951 0000
ส่วนภูมิภาค :
- ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 5 สมุทรสงคราม โทร. 0 3471 1945-48
- ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 6 ชลบุรี โทร. 03878 4006-7
- ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 11 สุราษฎร์ธานี โทร. 0 7735 5301-6
- ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 11/1 ภูเก็ต โทร. 0 7660 0119-21
- ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 12/1 ตรัง โทร. 0 7550 1052-3
