ผลงานการคิดค้นนวัตกรรมป้องกันกำจัดยุงลายหรือกับดักไข่ยุงลีโอแทรป (LeO-Trap) ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ได้รับ 2 รางวัลใหญ่ คือ รางวัลบริการภาครัฐแห่งชาติ (TPSA) ประจำปี พ.ศ. 2560 และรางวัลชนะเลิศ (Platinum Award) ถ้วยรางวัลพระราชทานสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี งานมหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2560 (Thailand Research Expo 2017)
นายแพทย์สุขุม กาญจนพิมาย อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กล่าวว่า ในปีนี้นวัตกรรมกับดักไข่ยุง LeO-Trap ได้รับ 2 รางวัลใหญ่ ได้แก่ รางวัลบริการภาครัฐแห่งชาติ (TPSA : Thailand Public Service Awards) ประเภทรางวัลนวัตกรรมการบริการระดับดีเด่น จากสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ และรางวัลชนะเลิศ (Platinum Award) ถ้วยรางวัลพระราชทาน สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในงานมหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2560 (Thailand Research Expo 2017) สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ นับเป็นเกียรติอันสูงสุดของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์และทีมงานนักวิจัย ภายใต้การพัฒนาโดย นายแพทย์สมชาย แสงกิจพร ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข และนายอภิวัฏ ธวัชสิน ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านพิษวิทยาและสิ่งแวดล้อมกับดักไข่ยุงหรือลีโอแทรป (LeO-Trap) ประกอบด้วย 3 นวัตกรรม คือ 1. สารดึงดูดยุงลาย 2. สารกำจัดลูกน้ำยุงเอซายซีโอไลท์ 3. กับดักไข่ยุงที่เคลือบไมโครแคปซูลของสารสกัดจากหอยลาย ขั้นตอนการทำงานคือ ดึงดูดให้ยุงพาหะมาวางไข่ด้วยสารสกัดจากหอยลายที่มีอัตราการดึงดูดให้ยุงลายมาวางไข่ได้มากกว่าในภาชนะทั่วไปถึง 2 เท่า เมื่อไข่ยุงฟักออกมาก็จะถูกกำจัดด้วยสารกำจัดลูกน้ำยุงเอซายซีโอไลท์ ซึ่งการใช้กับดักไข่ยุง LeO-Trap จะสามารถลดปริมาณยุงลายได้อย่างน้อยสัปดาห์ละ 500 ตัว เพื่อป้องกันควบคุมยุงพาหะ 3 โรคที่สำคัญ ได้แก่ไข้เลือดออก ไข้ซิกา และไข้ชิคุนกุนยา อีกทั้งยังช่วยลดการใช้สารเคมีกับสิ่งแวดล้อม และที่สำคัญเป็นนวัตกรรมที่ผลิตจำหน่ายในเชิงพาณิชย์ในราคาถูกโดยไม่ได้มุ่งเน้นเรื่องผลกำไรมากไปกว่าโอกาสที่ประชาชนจะได้มีส่วนร่วมในการควบคุมและกำจัดลูกน้ำยุงลายด้วยตนเองอย่างมีประสิทธิภาพ และเพื่อให้ประชาชนเข้าถึงได้ง่าย จึงได้มีการจัดจำหน่ายทางช่องทางต่างๆ เช่น facebook (ใช้ชื่อ leotrap) , line (@leotrap-ikari) หรือสอบถามเพิ่มเติมได้ที่ 0-2295-2151-3
นายแพทย์สุขุม กล่าวเพิ่มเติมว่า นวัตกรรมกับดักไข่ยุง LeO-Trap ถือเป็นผลงานจากความตั้งใจของทีมวิจัยประชารัฐ กล่าวคือกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ร่วมมือกับบริษัท อิคาริ เทรดดิ้ง (ประเทศไทย) จำกัด คิดค้นและพัฒนากับดักไข่ยุง LeO-Trap ขึ้น จนผ่านหลักเกณฑ์การพิจารณาให้ได้รับรางวัลดังกล่าว อาทิ มีแนวคิดสร้างสรรค์ พร้อมใช้ประโยชน์ มีการใช้ความรู้ใหม่ๆ และมีความยั่งยืน เป็นงานวิจัยที่สามารถพัฒนาและต่อยอดขยายผลให้มีคุณค่า ใช้ประโยชน์ในเชิงอุตสาหกรรม เป็นการคิดค้นผลิตภัณฑ์ใหม่ในการให้บริการประชาชน เป็นต้น
