กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข จัดอบรมยกระดับห้องปฏิบัติการสาธารณสุขอาเซียนให้เป็นไปตามมาตรฐานความปลอดภัยทางชีวภาพระดับสากล และพัฒนาศักยภาพห้องปฏิบัติการให้มีความพร้อมรับสถานการณ์โรคที่มีความรุนแรง โดยเฉพาะโรคติดต่อที่เป็นปัญหาในระดับโลก
นายแพทย์สุขุม กาญจนพิมาย อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กล่าวว่า กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ในฐานะผู้นำทางห้องปฏิบัติการในภูมิภาคอาเซียนได้เล็งเห็นความสำคัญในการพัฒนาความปลอดภัยและความมั่นคงทางชีวภาพทางห้องปฏิบัติการ รวมถึงการพัฒนาเครือข่ายโดยเฉพาะในภูมิภาคอาเซียน จึงได้จัดโครงการ“Biosafety engineering and control for health laboratories in ASEAN” เพื่อยกระดับห้องปฏิบัติการสาธารณสุขอาเซียนให้เป็นไปตามมาตรฐานความปลอดภัยทางชีวภาพระดับสากล และพัฒนาศักยภาพห้องปฏิบัติการให้มีความพร้อมรับสถานการณ์โรคที่มีความรุนแรงและแพร่กระจายได้เป็นวงกว้าง โดยเฉพาะโรคติดต่อที่เป็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญในระดับโลก โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณจาก Global Partnership Program ประเทศแคนาดา ซึ่งเป็นประเทศเจ้าภาพหลักในวาระความมั่นคงด้านสุขภาพโลก (GHSA) ด้านความปลอดภัยและความมั่นคงทางชีวภาพ
อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กล่าวต่ออีกว่า ตู้ชีวนิรภัย เป็นอุปกรณ์สำคัญสำหรับห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยาทางการแพทย์ ที่ช่วยปกป้องผู้ปฏิบัติงาน ปกป้องชิ้นงาน และปกป้องสิ่งแวดล้อมจากการปนเปื้อนเชื้อจุลชีพก่อโรคอันตราย ซึ่งผู้ปฏิบัติงานต้องมีความรู้เรื่องคุณสมบัติของตู้ชีวนิรภัยแต่ละชนิด สามารถเลือกใช้ตู้ชีวนิรภัยเหมาะสมกับงาน มีวิธีปฏิบัติงานที่ถูกต้อง ตลอดทั้งมีการตรวจรับรองตู้อย่างเหมาะสม ก็จะสามารถใช้งานตู้ชีวนิรภัยได้เต็มประสิทธิภาพและลดความเสี่ยงจากการปนเปื้อนจุลชีพก่อโรค ทั้งนี้มีเอกสารวิชาการรายงานว่าเกือบ 70% ของตู้ชีวนิรภัยที่ใช้งานในภูมิภาคอาเซียนไม่ผ่านเกณฑ์การตรวจรับรองตามมาตรฐาน ดังนั้น กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ จึงได้จัดการอบรมหลักสูตร Introduction course for Biological Safety Cabinet technology: user’s essential workshop โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อสร้างวิทยากรฝึกอบรมให้กับผู้เกี่ยวข้องด้านความปลอดภัยห้องปฏิบัติการจากประเทศสมาชิกอาเซียน โดยจัดอบรมครั้งแรกไปเมื่อวันที่ 4-6 กรกฎาคม 2560 ผู้เข้าอบรมได้รับการถ่ายทอดความรู้เบื้องต้นในเรื่องหลักการทำงานของตู้ชีวนิรภัย การเลือกซื้อและการติดตั้ง การใช้งานและการบำรุงรักษา ตลอดจนมาตรฐานที่ใช้ในการตรวจรับรองตู้ชีวนิรภัย การกำจัดจุลชีพที่ปนเปื้อนอย่างเหมาะสมหากเกิดการหกหล่นกระจายของสารชีวภาพ โดยมีเงื่อนไขให้ผู้เข้ารับการอบรมกลับไปถ่ายทอดความรู้ให้กับหน่วยงานของประเทศตน และกลับมารายงานผลการดำเนินการในการอบรมครั้งต่อไป
ดังนั้นเมื่อวันที่ 14-15 กันยายน 2560 กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ จึงได้จัดอบรมครั้งที่ 2 เพื่อให้ผู้เข้าอบรมในครั้งแรก กลับมารายงานผลการดำเนินงาน ปัญหาที่พบและข้อเสนอแนะ พร้อมทั้งร่วมกันระดมความเห็นเพื่อการพัฒนาศักยภาพห้องปฏิบัติการอย่างยั่งยืน โดยมีผู้เข้าอบรมจำนวน 23 คน จากประเทศไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ ลาว กัมพูชา เวียดนาม และพม่า ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นภายใต้หลักสูตรนี้คือ ได้วิทยากรฝึกอบรมที่มีความรู้ความเข้าใจในเรื่องการใช้งานตู้ชีวนิรภัยอย่างถูกต้องและปลอดภัยกระจายอยู่ในแต่ละประเทศอาเซียน สามารถนำความรู้ที่ถูกต้องเกี่ยวกับการใช้งานตู้ชีวนิรภัยไปถ่ายทอดให้กับสมาชิกในหน่วยงานของตน โดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์มีแผนจะขยายความรู้นี้ต่อไปอีกในอนาคต นับเป็นการยกระดับศักยภาพห้องปฏิบัติการด้านสาธารณสุขในประเทศสมาชิกอาเซียนให้มีมาตรฐาน และร่วมเป็นเครือข่ายความปลอดภัยชีวภาพอาเซียนเพื่อความเข้มแข็งและยั่งยืนของภูมิภาคอาเซียนต่อไป
