รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข นายอนุทิน ชาญวีรกูล ได้สั่งการให้ทุกหน่วยงาน เตรียมพร้อมในการเฝ้าระวังป้องกันการแพร่ระบาดของโรคช่วงน้ำท่วมและหลังน้ำลด โดยเฉพาะโรคฉี่หนู กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์เปิดให้บริการตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการตามมาตรฐานองค์การอนามัยโลก (WHO) และผ่านการรับรองตามมาตรฐานสากล ISO 15189 ใช้ระยะเวลาในการตรวจยืนยันและรู้ผลภายใน 48 ชั่วโมง และมีชุดตรวจโรคเลปโตสไปโรสิสที่สามารถตรวจวินิจฉัยโรคขั้นต้นได้ รู้ผล 5-10 นาที เพื่อให้แพทย์สามารถรักษาผู้ป่วยได้ทันท่วงที
นายแพทย์โอภาส การย์กวินพงศ์ อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เปิดเผยว่า ขณะนี้มีหลายจังหวัดประสบปัญหาน้ำท่วมและบางพื้นที่น้ำเริ่มลดลงบ้างแล้ว ทำให้ประชาชนมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคภัยต่างๆ โดยเฉพาะโรคเลปโตสไปโรสิสหรือโรคฉี่หนู ซึ่งมักพบระบาดในช่วงหน้าฝนหรือช่วงที่มีน้ำท่วมขัง กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ โดย สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข มีห้องปฏิบัติการพร้อมให้บริการตรวจวิเคราะห์หาระดับภูมิคุ้มกัน สารพันธุกรรม และเพาะแยกเชื้อทั้ง 3 วิธี ได้แก่ วิธี MAT (Microscopic agglutination test) ตามมาตรฐานที่กำหนดโดยองค์การอนามัยโลก, วิธี IFA (Indirect Immunofluorescent Assay) ที่พัฒนาและได้รับการรับรองตามมาตรฐานสากลห้องปฏิบัติการทางการแพทย์ ISO 15189 และวิธี PCR เป็นการตรวจหาเชื้อในสิ่งส่งตรวจ เช่น เลือด ปัสสาวะ หรือเชื้อที่ได้จากการเพาะแยก ซึ่งทั้ง 3 วิธีดังกล่าวข้างต้น ใช้ระยะเวลาในการตรวจวินิจฉัยและรู้ผลไม่เกิน 48 ชั่วโมง หรือ 2 วันทำการหลังจากรับตัวอย่างเข้าห้องปฏิบัติการ อีกทั้งยังมีศูนย์วิทยาศาสตร์ทางการแพทย์ในส่วนภูมิภาคทั้ง 14 แห่งทั่วประเทศที่พร้อมให้บริการตรวจโรคเลปโตสไปโรสิสเบื้องต้นก่อนที่จะส่งมาตรวจยืนยันโดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์อีกครั้ง เพื่อรองรับเตรียมพร้อมในกรณีที่อาจเกิดโรคระบาดขึ้นได้
นอกจากนี้ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ยังได้ผลิตชุดตรวจโรคเลปโตสไปโรสิส ด้วยวิธี IFA สามารถทราบผลเบื้องต้นได้ภายใน 3 ชั่วโมง ชุดตรวจโรคเลปโตสไปโรสิส Leoptospira igM , Leptospira Ab สามารถทราบผลเบื้องต้นได้ภายใน 15 นาที และชุดตรวจโรคเลปโตสไปโรสิสเบื้องต้น Lepto Latex Test สามารถทราบผลเบื้องต้นได้ภายใน 5-10 นาที ทำให้เจ้าหน้าที่สามารถตรวจวินิจฉัยโรคขั้นต้นได้ และแพทย์สามารถรักษาผู้ป่วยได้ทันท่วงที
“โรคฉี่หนูหรือโรคเลปโตสไปโรสิส เป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนที่มีอันตรายร้ายแรงถึงขั้นเสียชีวิต ซึ่งจัดเป็นเชื้อโรคติดต่อสำคัญ โดยมีสาเหตุมาจากเชื้อ Leptospira interrogans ผู้ป่วยรับเชื้อจากการสัมผัสเลือดหรือปัสสาวะของสัตว์รังโรคโดยตรง เช่น โค กระบือ สุกร สุนัข แมว หนู อีกทั้งผู้ป่วยยังสามารถติดเชื้อผ่านทางรอยแผล รอยขีดข่วน รอยถลอกบริเวณผิวหนัง เยื่อบุตา จมูก ปาก ที่เกิดจากการทำกิจกรรมในพื้นที่ชื้นแฉะ มีน้ำท่วมขัง หรือติดเชื้อจากการรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อเข้าไป ส่วนสาเหตุที่ทำให้ผู้ป่วยโรคเลปโตสไปโรสิสนั้นเสียชีวิตมาก เนื่องจากในระยะแรก ผู้ป่วยมักจะแสดงอาการไม่เฉพาะเจาะจง เช่น มีไข้ ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ คลื่นไส้ อาเจียน หรือท้องเสีย คล้ายคลึงกับโรคไข้หวัดหรือโรคติดเชื้ออื่นๆ หลายโรค เช่น ไข้หวัดใหญ่ ไข้เลือดออก ดังนั้นการตรวจวินิจฉัยโรคอย่างถูกต้องและรวดเร็วจะช่วยให้แพทย์สามารถให้การรักษาผู้ป่วยได้ถูกต้องและปลอดภัย” นายแพทย์โอภาส กล่าว
