กระทรวงสาธารณสุข คิดค้นนวัตกรรม “กับดัก LeO-Trap” ใช้สารสกัดจากหอยลายดึงดูดให้ยุงลายมาวางไข่ และใส่สารซีโอไลท์กำจัดลูกน้ำยุงลายในกับดักได้ทั้งหมด ลดปริมาณความชุกชุมยุงลายเกิดใหม่ได้จำนวนมาก และถ่ายทอดเทคโนโลยีแก่บริษัทเอกชนนำไปผลิตและจำหน่าย ประชาชนซื้อหาได้ในร้านค้าออนไลน์
วันนี้ (9 กรกฎาคม 2562) ที่กระทรวงสาธารณสุข จังหวัดนนทบุรี นายแพทย์สุขุม กาญจนพิมาย ปลัดกระทรวงสาธารณสุข ให้สัมภาษณ์ว่า กระทรวงสาธารณสุข โดยนักวิทยาศาสตร์ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ได้คิดค้นนวัตกรรม กับดักไข่ยุงแบบดักตาย ที่เรียกว่า “กับดัก LeO-Trap” โดยใช้สารดึงดูดให้ยุงลายมาวางไข่ และใส่สารกำจัดลูกน้ำในกับดัก เพื่อกำจัดลูกน้ำทั้งหมดที่ฟักออกมา ผลการศึกษาในห้องปฏิบัติการ พบว่าสารสกัดจากหอยลายเป็นสารดึงดูดที่ดีที่สุดในขณะที่ซีโอไลท์กำจัดลูกน้ำยุงลายมีความเหมาะสมมากที่สุดที่จะนำไปใช้ในกับดักเพื่อกำจัดลูกน้ำยุงลาย เพราะเมื่ออยู่ในน้ำจะไม่มีกลิ่นของสารเคมี ทำให้ยุงไม่สามารถรับรู้ได้ว่ามีสารเคมีอยู่ จึงมาวางไข่ เมื่อไข่ฟักออกมาภายใน 1-2 วันเป็นลูกน้ำยุง จะถูกกำจัดโดยผลิตภัณฑ์ซีโอไลท์กำจัดลูกน้ำ นับเป็นนวัตกรรมที่มีประสิทธิภาพและเหมาะสมสำหรับนำมาใช้เป็นมาตรการเสริมในการควบคุมยุงพาหะโรคไข้เลือดออก ไข้ชิคุนกุนยา และไข้ซิกา ซึ่งได้ถ่ายทอดเทคโนโลยีแก่บริษัทเอกชนนำไปผลิตและจำหน่าย 1 กล่องมี 2 ชุด ราคา 300 บาท ประชาชนสามารถซื้อได้ทาง FB : leotrap, Instagram : LeO-Trap, Line : @leotrap-ikari หรือโทร 02 295 2151-3
สำหรับข้อดีของนวัตกรรมนี้ คือ ลดการใช้สารเคมีกำจัดแมลงในสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะอย่างยิ่งการพ่นสารเคมีกำจัดตัวเต็มวัย โดยใส่สารกำจัดลูกน้ำเฉพาะในกับดักขนาดเล็ก บ้านละ 2 – 4 กับดัก ใช้ได้นาน 3 เดือน นำไปวางในบ้านในห้องนั่งเล่นหรือใต้บันได และนอกบ้านวางที่บริเวณชั้นวางรองเท้า หรือใกล้กระถางต้นไม้ โดยการเติมซีโอไลท์กำจัดลูกน้ำ ผลการศึกษาล่าสุด โดยสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 12 สงขลา ในบ้านจำนวน 36 หลังคาเรือน พบว่า กับดัก LeO-Trap สามารถลดค่าดัชนีความชุกชุมของยุงลายต่อบ้าน (House Index : HI) เหลือเพียงร้อยละ 13.9 จากร้อยละ 50 ก่อนดำเนินการ ภายในระยะเวลา 4 วันเทียบเท่ากับการลดประชากรยุงลายได้ ประมาณ 400,000 ตัวต่อ 1 ตร.กม. และผลจากการนับไข่ยุงลายที่ดักได้จากกับดักทั้งหมดประมาณ 4,000 ฟอง แสดงให้เห็นว่า กับดัก LeO-Trap จะสามารถลดปริมาณยุงลายในอีก 4 สัปดาห์หลังจากวางกับดักได้ประมาณ 1,000,000 ตัว (ยุงลายตัวเมีย 1 ตัว วางไข่ได้ประมาณ 500 ฟอง) ซึ่งลดลงได้มากกว่าการจัดการด้วยวิธีทางกายภาพและสารเคมี ประมาณ 2.5 เท่า
ทั้งนี้ ยุงลาย เป็นพาหะนำโรคไข้เลือดออก ไข้ชิคุนกุนยา และไข้ซิกา ในแต่ละปีมีผู้ป่วยด้วยโรคที่เกิดจากยุงลาย แหล่งเพาะพันธุ์อยู่ในภาชนะขังน้ำในบ้านและนอกบ้าน ส่วนยุงลายสวนมีแหล่งเพาะพันธุ์กว้างขวางมาก เช่น ขวดพลาสติก จานรองกระถางต้นไม้ โอ่ง ไห และในธรรมชาติกะลา กาบ ใบไม้ โพรงไม้ ตอไม้ไผ่ อีกทั้งยังบินได้ไกลเกิน 500 เมตร ทำให้ยากต่อการกำจัด ดังนั้นหากสามารถหาวิธีล่อมากำจัดในกับดักได้จะลดปริมาณยุงลายได้อย่างมหาศาล
