กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข รับรางวัลเลิศรัฐประจำปี พ.ศ.2563 ประเภทนวัตกรรมการบริการระดับดีเด่น จากผลงานนวัตกรรมไดฟลูเบนซูรอน : กำจัดยุงลายไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม เพื่อสุขภาพที่ดีของประชาชน ซึ่งได้รับการรับรองจากสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) และประกาศในบัญชีนวัตกรรมไทยแล้ว
นายแพทย์โอภาส การย์กวินพงศ์ อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กล่าวว่า กระทรวงสาธารณสุข กำหนดนโยบายที่จะใช้ความรู้วิทยาศาสตร์นวัตกรรมมาแก้ปัญหาโรคติดต่อสำคัญของประเทศ เช่น ไข้เลือดออก กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์จึงได้ร่วมวิจัยกับภาคเอกชนไทย คือ บริษัท โปรเจ็คฟิลด์ จำกัด พัฒนานวัตกรรมผลิตภัณฑ์ป้องกันกำจัดลูกน้ำยุงชนิดเม็ด มอสด๊อบ ทีบี (MOSDOP TB) โดยได้รับทุนสนับสนุนการวิจัยจากโครงการ ITAP กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม จนได้รับการจดทะเบียนในบัญชีนวัตกรรมไทย และประกาศสู่สาธารณะโดยสำนักงบประมาณ เมื่อเดือนตุลาคม 2561 นอกจากนี้ยังได้รับรางวัลเลิศรัฐประจำปี 2563 ประเภทนวัตกรรมการบริการระดับดีเด่น จากผลงานนวัตกรรมไดฟลูเบนซูรอน : กำจัดยุงลายไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม เพื่อสุขภาพที่ดีของประชาชน จากสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.) ทั้งนี้ผลิตภัณฑ์ดังกล่าวได้ดำเนินการภายใต้การสนับสนุนวิชาการในการพัฒนานวัตกรรมโดย ดร.อภิวัฏ ธวัชสิน ผู้ทรงคุณวุฒิด้านวิจัยและพัฒนาวิทยาศาสตร์การแพทย์ และ ดร.อุษาวดี ถาวระ ที่ปรึกษากรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
นายแพทย์โอภาส กล่าวต่ออีกว่า มอสด๊อบ ทีบี เป็นผลิตภัณฑ์ป้องกันกำจัดลูกน้ำยุงชนิดเม็ดจากสารไดฟลูเบนซูรอน (diflubenzuron) ซึ่งเป็นสารที่องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ใช้ในการกำจัดลูกน้ำยุง โดยออกฤทธิ์ในการยับยั้งการสังเคราะห์สารไคติน (chitin) ที่เป็นส่วนประกอบสำคัญในโครงสร้างผนังลำตัวแมลง ทำให้ลูกน้ำยุงไม่สามารถเจริญเป็นยุงตัวเต็มวัยได้และตายในที่สุด ทั้งนี้ได้ผ่านการทดสอบประสิทธิภาพในการกำจัดลูกน้ำยุงลาย โดย สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เพื่อใช้ในการป้องกันและควบคุมลูกน้ำยุงลาย ซึ่งเป็นพาหะ 3 โรคที่สำคัญ ได้แก่ ไข้เลือดออก ไข้ซิกา และไข้ชิคุนกุนยา มอสด๊อบ ทีบี มีอัตราการใช้ 1 เม็ด ต่อ น้ำ 200 ลิตร โดยสารออกฤทธิ์ไดฟลูเบนซูรอน จะค่อยๆ ถูกปลดปล่อยออกมาอย่างช้าๆ ทำให้ป้องกันและกำจัดลูกน้ำยุงลายได้นาน 3 เดือน ผลการศึกษาวิจัยประสิทธิภาพของผลิตภัณฑ์นี้ ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารวิชาการนานาชาติ Southeast Asian Journal of Tropical Medicine and Public Health และได้รับการขึ้นทะเบียนจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) เรียบร้อยแล้ว สิ่งที่สำคัญคือเป็นนวัตกรรมที่คิดค้นโดยคนไทย และมีภาครัฐให้การสนับสนุนวิชาการจนพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์จำหน่ายในเชิงพาณิชย์ได้ ทั้งนี้เพื่อเพิ่มโอกาสให้ประชาชนได้มีส่วนร่วมในการควบคุมและกำจัดลูกน้ำยุงลายด้วยตนเองอย่างมีประสิทธิภาพ และเพื่อให้ประชาชนเข้าถึงได้ง่ายจึงได้มีการจัดจำหน่าย โดย บริษัท โปรเจ็คฟิลด์ จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทที่ริเริ่มพัฒนาผลิตภัณฑ์ดังกล่าว โดยสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ 0 2791 2999
“กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์สนับสนุนนโยบายประชารัฐในการสนับสนุนและส่งเสริมผู้ประกอบการไทย ในการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมเพื่อนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อการพัฒนาระบบเศรษฐกิจของประเทศ และส่งเสริมการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมของไทยให้สามารถผลิตสู่เชิงพาณิชย์อย่างมีมาตรฐานในระดับที่เชื่อถือได้ และสามารถทดแทนการนำเข้าจากต่างประเทศ ซึ่งที่ผ่านมากรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ได้ส่งเสริมงานวิจัยจนพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ในบัญชีนวัตกรรมไทยรวมทั้งสิ้น 5 รายการ คือ เอซายผลิตภัณฑ์ป้องกันและกำจัดลูกน้ำยุงลายชนิดเกล็ดซีโอไลท์, กับดักไข่ยุงลีโอแทรป (LeO-Trap), มอสด๊อบ ทีบี, มอสควิท ทีบี และชุดตรวจสอบความผิดปกติของยีน (Alpha-thalassemia 1)” นายแพทย์โอภาส กล่าวทิ้งท้าย
